سمینار علمی «مدل‌های اقتصادسنجی در بخش سلامت» برگزار شد

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی، این سمینار با هدف ارتقای توانمندی پژوهشگران در به‌کارگیری روش‌های نوین اقتصادسنجی، توسعه مهارت‌های تحلیل داده‌های سلامت و آشنایی با کاربرد مدل‌های پیشرفته در پژوهش‌ها و سیاست‌گذاری‌های حوزه سلامت برگزار شد.

مباحث این دوره توسط دکتر افسون آیین‌پرست، عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم بهداشتی و دکتر سید عبدالرضا موسوی، دانش‌آموخته دکترای اقتصاد سلامت، ارائه شد. در ابتدای سمینار، مبانی نظری اقتصادسنجی، جایگاه آن در تحقیقات سلامت و نقش این علم در تبدیل داده‌های سلامت به شواهد قابل اتکا برای تصمیم‌گیری مدیران و سیاست‌گذاران تشریح شد. همچنین تفاوت روش‌های آماری متداول با مدل‌های اقتصادسنجی در تحلیل روابط علت و معلولی و کنترل متغیرهای مداخله‌گر مورد بررسی قرار گرفت.

در ادامه، فرآیند طراحی مطالعات اقتصادسنجی از تدوین سؤال پژوهش تا انتخاب مدل مناسب، آماده‌سازی داده‌ها، برآورد مدل و تفسیر نتایج آموزش داده شد و معیارهای انتخاب مدل بر اساس نوع متغیر وابسته، ساختار داده‌ها و اهداف پژوهش تشریح گردید.

از دیگر محورهای این سمینار، معرفی مدل‌های رگرسیون خطی و غیرخطی، مدل‌های لاجیت و پروبیت، مدل‌های شمارشی، توبیت، داده‌های تابلویی، سری‌های زمانی و مدل‌های چندسطحی بود. در این بخش، مزایا، محدودیت‌ها، پیش‌فرض‌ها و کاربرد هر یک از این مدل‌ها در مطالعات اقتصاد سلامت با استفاده از نمونه‌های واقعی تبیین شد.

بخش دیگری از برنامه به کاربرد مدل‌های اقتصادسنجی در اقتصاد سلامت اختصاص داشت. در این بخش، موضوعاتی همچون برآورد تقاضای خدمات سلامت، تحلیل عوامل مؤثر بر هزینه‌های درمان، عدالت در دسترسی به خدمات، پرداخت از جیب خانوار، ارزیابی اثر پوشش بیمه درمانی و بررسی عوامل تعیین‌کننده پیامدهای سلامت مورد بحث قرار گرفت. همچنین نمونه‌هایی از کاربرد این روش‌ها در ارزیابی برنامه‌های پیشگیری، غربالگری، واکسیناسیون، خدمات مراقبت در منزل و سایر مداخلات نظام سلامت ارائه شد.

در ادامه، چالش‌های رایج در تحلیل داده‌های سلامت از جمله ناهمسانی واریانس، خودهمبستگی، همخطی، درون‌زایی، داده‌های گمشده، سوگیری انتخاب و خطاهای اندازه‌گیری معرفی و روش‌های تشخیص و رفع آن‌ها در مدل‌های اقتصادسنجی بررسی شد.

بخش عملی سمینار نیز به تحلیل داده‌های واقعی اختصاص داشت و شرکت‌کنندگان با مراحل ورود، پاک‌سازی و مدیریت داده‌ها، انتخاب مدل مناسب، اجرای آزمون‌های تشخیصی، برآورد و ارزیابی مدل‌ها و تفسیر نتایج آشنا شدند. همچنین نحوه گزارش نتایج مدل‌های اقتصادسنجی در مقالات علمی، پایان‌نامه‌ها و گزارش‌های سیاستی و شیوه ارائه یافته‌ها به مدیران و تصمیم‌گیران نظام سلامت مورد بررسی قرار گرفت.

در بخش پایانی، بر اهمیت استفاده از روش‌های پیشرفته تحلیل داده در ارتقای کیفیت پژوهش‌های سلامت، تولید شواهد علمی معتبر، تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد، ارزیابی اثربخشی سیاست‌های سلامت، تخصیص بهینه منابع، مدیریت هزینه‌ها و افزایش کارایی نظام سلامت تأکید شد.

این سمینار با استقبال اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و دانشجویان همراه بود و زمینه مناسبی برای تبادل تجربیات علمی، طرح مباحث تخصصی و آشنایی با جدیدترین کاربردهای اقتصادسنجی در حوزه سلامت فراهم کرد.

در پایان، گواهی حضور به تمامی شرکت‌کنندگان اعطا شد. پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی نیز بر استمرار برگزاری دوره‌های تخصصی در حوزه روش‌های نوین تحقیق، اقتصاد سلامت، تحلیل داده‌ها و هوش مصنوعی با هدف ارتقای ظرفیت‌های پژوهشی کشور تأکید کرد.