مرور نظام مند و فراتحلیل تاثیر غنی سازی آرد با آهن بر شاخص های بیوشیمیایی آهن خون در جمعیت های مختلف

عنوان طرح: مرور نظام مند و فراتحلیل تاثیر غنی سازی آرد با آهن بر شاخص های بیوشیمیایی آهن خون در جمعیت های مختلف
مجری: دکتر ژیلا صدیقی
سایرهمکاران : دكتر سحرناز نجات، دکتر محمود طاووسی، دكتر رامین مظفری، راحله رستمی
کارفرما: دفتر مرکزی جهاد دانشگاهی (کد طرح: 3049 - 33)
سال اختتام: 1398

چکیده:
غنی سازی مواد غذایی یکی از راهبردهای اصلی نظام سلامت برای کاهش فقر آهن است. لذا این مطالعه به هدف بررسی اثربخشی غنی سازی آرد با آهن (انواع آردها مانند آرد گندم، ذرت، برنج، سویا و حبوبات) بر روی میزان هموگلوبین، فریتین سرم، کم خونی، فقر آهن و کم خونی فقر آهن در جمعیت های مختلف (مانند زنان، کودکان، شیرخواران/کودکان نوپا) انجام شد.
این مطالعه از نوع مرور نظام مند و فراتحلیل بوده و از اسفند 1397 تا خرداد 1398 انجام شده است. مطالعات مداخله ای به زبان فارسی و انگلیسی تا انتهای سال 2018 میلادی در منابع الکترونیک شاملCochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL) ، Abstracts of Reviews of Effects (DARE)، International Clinical Trials Registry Platform (ICTRP) ، PubMed، Clinicaltrials.gov ، World Health Organization Library Information System (WHOLIS) وScientific Information Database (SID) مورد بررسی قرار گرفتند. لیست منابع مقالات منتخب نیز مورد بررسی قرار گرفته و همچنین با برخی از مولفین برای دسترسی به مقالات ایشان تماس گرفته شد.
کیفیت مقالات با استفاده از معیارهای کوکران (EPOC-(Cochrane Effective Practice and Organisation of Care مورد بررسی قرار گرفت. فراتحلیل نتایج با استفاده از ویرایش دوم نرم افزار Comprehensive Meta-Analysis (CMA) انجام گردید. اندازه اثر غنی سازی آرد با آهن به علت ناهمگونی (هتروژنیتی) زیاد بین نتایج مطالعات با استفاده از مدل Random effects انجام شد. سوگیری انتشار مطالعات (Publication Bias) توسط آزمون همبستگی رتبه بندی بگز (Begg and Mazumdar Rank Correlation Test) و رگرسیون خطی ایگر (Egger’s linear regression) بررسی شد.
در مطالعه حاضر 52 مقاله (94 کارآزمایی) وارد مطالعه شدند. نتایج فراتحلیلRandom effects نشان داد که غنی سازی آرد با آهن در «مطالعات قبل و بعد» بطور معنی دار باعث افزایش میانگین هموگلوبین به مقدار 0.336 گرم در دسی لیتر (0.573 ,0.098; 95% CI: g/dL 336/0 Effect size=)، افزایش میانگین فریتین به مقدار 4.518 نانوگرم در میلی لیتر(6.669 , 2.367; 95% CI: ng/ml 4.518 Effect size=)، کاهش شیوع کم خونی به میزان 6.7 درصد (3.6- , 9.8- ; 95% CI:, 6.7 %- Effect size=) و کاهش شیوع فقرآهن به میزان 10.4 درصد (6.5- , 14.3- ; 95% CI: 10.4 %- Effect size=) شده است و تاثیری بر شیوع کم خونی فقر آهن (2.1 , 32.3- ; 95% CI: 15.8 %- Effect size=) نداشته است. غنی سازی آرد با آهن در مطالعات «مداخله ای شاهد دار» بطور معنی دار باعث افزایش میانگین هموگلوبین به مقدار 0.263 گرم در دسی لیتر (0.395, 0.131; 95% CI: g/dL0.263 Effect size=)، افزایش میانگین فریتین به مقدار 8.544 نانوگرم در میلی لیتر (10.320, 6.767; 95% CI: ng/ml 8.544 Effect size=)، کاهش شیوع کم خونی به میزان 8.1 درصد (4/4-, 11.7- ; 95% CI: 8.1 %- Effect size=)، کاهش شیوع فقر آهن به میزان 12 درصد (5.1- , 18.9-; 95% CI: 12 %- Effect size=) و کاهش شیوع کم خونی فقر آهن به میزان 20.9 درصد (3.4 -, 38.4- ; 95% CI: 20.9 %- Effect size=) شده است. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که غنی سازی آرد با آهن به عنوان یک استراتژی موثر بهداشت عمومی می تواند باعث بهبودی وضعیت آهن در جمعیت های مختلف شود. با این وجود نیاز به مطالعات بیشتری برای بررسی تاثیر غنی سازی آرد با آهن بر شیوع کم خونی فقر آهن است.
كليد‌‌‌‌‌‌‌واژه ها :
متاآناليز، مرور نظام مند، وضعيت آهن، آرد غني شده
//]]>